مقالات آموزشی
بارکد روی محصولات چه اطلاعاتی دارد؟
آگوست
وقتی به بستهبندی یک محصول نگاه میکنیم، معمولاً بارکد را فقط مجموعهای از خطوط و اعداد میبینیم؛ اما بارکد روی محصولات چه اطلاعاتی دارد و این اعداد دقیقاً چه چیزی را مشخص میکنند؟ بارکد در بسیاری از محصولات برای شناسایی و ثبت یک شناسه منحصربهفرد استفاده میشود و اطلاعاتی مانند قیمت، تاریخ انقضا یا مشخصات کالا بسته به نوع کد و سیستم مورد استفاده، میتواند از طریق پایگاه داده مرتبط با آن در دسترس قرار گیرد. در این مطلب بررسی میکنیم اطلاعات بارکد محصول چگونه ثبت و شناسایی میشود، اعداد زیر بارکد چه معنایی دارند، آیا قیمت و تاریخ انقضا داخل بارکد قرار میگیرد و چرا بعضی محصولات چند بارکد دارند.
بارکد روی محصولات چه اطلاعاتی دارد؟
بارکد روی محصولات در درجه اول برای شناسایی کالا استفاده میشود. در بارکدهای رایج فروشگاهی، معمولاً یک شناسه مانند GTIN در قالب بارکد ثبت میشود و اطلاعات کامل محصول در سیستم فروش یا پایگاه داده مرتبط با آن شناسه نگهداری میشود. به همین دلیل، نباید تصور کرد که نام، قیمت یا مشخصات کامل کالا مستقیماً داخل خطوط بارکد قرار گرفته است. نوع بارکد نیز اهمیت دارد؛ برخی کدهای پیشرفتهتر میتوانند دادههای بیشتری مانند شماره سریال، سری ساخت یا تاریخ انقضا را رمزگذاری کنند.
| اطلاعات | معمولاً داخل بارکد است؟ | توضیح |
|---|---|---|
| شناسه محصول (GTIN) | بله | برای شناسایی و ثبت کالا استفاده میشود. |
| شماره محصول | در برخی سیستمها | بسته به استاندارد و نوع بارکد ممکن است بخشی از داده باشد. |
| نام محصول | معمولاً خیر | معمولاً از پایگاه داده و بر اساس شناسه محصول بازیابی میشود. |
| قیمت | معمولاً خیر | قیمت معمولاً در سیستم فروشگاه ثبت شده و هنگام اسکن نمایش داده میشود. |
| مشخصات محصول | معمولاً خیر | اطلاعاتی مانند برند، مدل یا توضیحات از سیستم مرتبط دریافت میشود. |
| تاریخ انقضا | گاهی | در برخی بارکدهای تخصصی و ساختاریافته قابل رمزگذاری است. |
| شماره سریال یا سری ساخت | گاهی | در بارکدهای مورد استفاده در صنایع و زنجیره تأمین میتواند ثبت شود. |
بنابراین اطلاعات بارکد محصول به نوع کد و استاندارد مورد استفاده بستگی دارد. برای مثال، یک بارکد فروشگاهی ساده معمولاً فقط برای شناسایی کالا کافی است، در حالی که برخی بارکدهای مورد استفاده در داروسازی، تولید و لجستیک میتوانند دادههای بیشتری را در خود جای دهند. در ادامه، به سراغ معنی اعداد روی بارکد میرویم تا مشخص شود این اعداد چگونه به شناسایی محصول کمک میکنند.
اعداد روی بارکد چه معنایی دارند؟
اعداد زیر بارکد، بهویژه در بارکدهای فروشگاهی مانند EAN-13، برای شناسایی یک محصول و ارتباط آن با اطلاعات ثبتشده در سیستم استفاده میشوند. این اعداد معمولاً از بخشهایی تشکیل شدهاند که به پیششماره سازمان GS1، شناسه شرکت یا کالا و یک رقم کنترل مربوط میشوند؛ البته ساختار دقیق آنها به استاندارد بارکد بستگی دارد. برخلاف تصور رایج، چند رقم ابتدایی بارکد لزوماً نشاندهنده کشور سازنده محصول نیستند، بلکه بیشتر به سازمان صادرکننده شماره مربوط میشوند. در نتیجه، برای تفسیر درست معنی اعداد روی بارکد باید نوع بارکد و استاندارد مورد استفاده را در نظر گرفت.
آیا قیمت و تاریخ انقضا داخل بارکد محصول است؟
در بیشتر بارکدهای فروشگاهی معمولی، قیمت و تاریخ انقضای محصول مستقیماً داخل بارکد قرار ندارند و بارکد عمدتاً یک شناسه برای شناسایی کالا است؛ به همین دلیل، وقتی بارکد اسکن میشود، سیستم فروشگاه میتواند قیمت و مشخصات محصول را از پایگاه داده خود نمایش دهد. بااینحال، در برخی بارکدهای تخصصی و ساختاریافته، امکان ثبت اطلاعاتی مانند تاریخ انقضا، شماره سری ساخت، شماره سریال یا وزن محصول وجود دارد. بنابراین پاسخ به این سؤال که «بارکد چه اطلاعاتی دارد؟» به نوع بارکد و استاندارد مورد استفاده بستگی دارد و نمیتوان یک قاعده واحد برای همه محصولات در نظر گرفت.
چرا بعضی محصولات چند بارکد دارند؟
وجود چند بارکد روی یک محصول لزوماً به معنی تکراری بودن آنها نیست؛ هر کد میتواند برای یک بخش متفاوت از فرایند فروش، انبارداری، تولید یا رهگیری کالا استفاده شود. برای مثال، ممکن است یک محصول یک بارکد فروشگاهی برای شناسایی در صندوق، یک کد دیگر برای مدیریت موجودی یا لجستیک و در برخی موارد QR Code یا کدی شامل اطلاعاتی مانند سری ساخت و تاریخ انقضا داشته باشد. بنابراین، چند بارکد روی یک محصول معمولاً به این دلیل وجود دارد که هر کدام نیاز متفاوتی را در زنجیره تأمین یا سیستم اطلاعاتی کسبوکار پوشش میدهند و الزاماً قرار نیست همه آنها اطلاعات یکسانی داشته باشند.
بارکد محصول چگونه روی لیبل چاپ میشود؟
برای چاپ بارکد روی لیبل، ابتدا اطلاعات محصول به یک بارکد استاندارد تبدیل و سپس با استفاده از نرمافزار طراحی و چاپ، روی لیبل قرار میگیرد. در مرحله چاپ، انتخاب اندازه مناسب بارکد، کیفیت چاپ، نوع لیبل و وضوح چاپ اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بارکد باید با خطوط واضح و کنتراست مناسب چاپ شود تا بارکدخوان بتواند آن را بهدرستی اسکن کند. برای چاپ تعداد زیادی لیبل، استفاده از لیبل پرینتر باعث میشود بارکدها با سرعت و کیفیت ثابت روی برچسب چاپ شوند. اگر به دنبال چاپ حرفهای و استاندارد بارکد و برچسب محصول هستید، میتوانید راهنمای چاپ لیبل اصالت را در دیجیبارکد ببینید.
نتیجه گیری
بارکد روی محصولات در درجه اول برای شناسایی و ثبت کالا استفاده میشود و اطلاعاتی که از آن به دست میآید، به نوع بارکد و استاندارد مورد استفاده بستگی دارد. در بارکدهای معمول فروشگاهی، شناسه محصول در کد ثبت میشود و اطلاعاتی مانند قیمت و مشخصات کالا معمولاً از پایگاه داده مرتبط با آن شناسه دریافت میشود؛ درحالیکه برخی بارکدهای تخصصی میتوانند اطلاعات بیشتری مانند تاریخ انقضا، سری ساخت یا شماره سریال را در خود داشته باشند. بنابراین، اطلاعات بارکد محصول همیشه یکسان نیست و برای تفسیر درست آن باید نوع بارکد و کاربردش را در نظر گرفت. در نهایت، برای اینکه این اطلاعات هنگام اسکن بهدرستی خوانده شوند، کیفیت و دقت چاپ بارکد روی لیبل نیز اهمیت زیادی دارد.