بارکد به یکی از جداییناپذیرترین ابزارها در کسبوکارهای مختلف تبدیل شده است؛ از فروشگاههای کوچک گرفته تا انبارهای بزرگ، مراکز درمانی و شرکتهای لجستیک. اما واقعاً بارکد چیست و این خطوط یا اشکال مربعی چگونه میتوانند اطلاعات یک کالا را در چند ثانیه منتقل کنند؟ از طرف دیگر، بارکدخوان چیست و این دستگاهها چگونه اطلاعات ذخیرهشده در بارکد را میخوانند؟
در این مقاله تلاش کردهایم به زبانی ساده و قابل فهم، به بررسی موضوع بپردازیم و پاسخ تمام سوالاتی که ممکن است برای شما پیش آمده باشد را ارائه دهیم.
بارکد چیست؟
بارکد (Barcode) یک کد شناسایی است که برای ذخیره و انتقال اطلاعات بهصورت قابل خواندن توسط ماشین استفاده میشود و معمولاً به شکل خطوط عمودی در بارکد یکبعدی یا الگوهای مربعی در بارکد دوبعدی مانند QR Code نمایش داده میشود. اطلاعاتی مانند کد کالا، شماره محصول یا قیمت در بارکد ذخیره میشود و این دادهها توسط دستگاهی به نام بارکدخوان اسکن و پردازش میگردند. استفاده از بارکد باعث افزایش سرعت، دقت و کاهش خطای انسانی شده و به همین دلیل در فروشگاهها، انبارداری و سیستمهای لجستیک کاربرد گستردهای دارد.
انواع بارکد چیست؟ (یکبعدی و دوبعدی)

بهطور کلی، انواع بارکد به دو دسته اصلی بارکد یکبعدی (1D) و بارکد دوبعدی (2D) تقسیم میشوند.
بارکد یکبعدی (1D) چیست؟
بارکد یکبعدی از خطوط عمودی با ضخامتهای مختلف تشکیل شده و معمولاً برای نمایش اطلاعات عددی و کوتاه مانند کد کالا استفاده میشود. این نوع بارکد بیشتر در فروشگاهها و سیستمهای فروش کاربرد دارد و توسط اغلب بارکدخوانهای معمولی اسکن میشود.
بارکد دوبعدی (2D) چیست؟
بارکد دوبعدی مانند QR Code از الگوهای مربعی یا نقطهای ساخته شده و امکان ذخیره حجم بیشتری از اطلاعات مانند متن، لینک و دادههای ترکیبی را فراهم میکند. این نوع بارکد در کاربردهای پیشرفتهتر استفاده میشود و نیاز به بارکدخوان دوبعدی دارد.
بارکدخوان چیست؟
بارکدخوان (Barcode Reader) دستگاهی است که برای اسکن و خواندن اطلاعات ذخیرهشده در انواع بارکد، از جمله بارکد یکبعدی و بارکد دوبعدی استفاده میشود. این دستگاه با تاباندن نور به بارکد و تحلیل بازتاب آن، دادهها را شناسایی کرده و در کسری از ثانیه به سیستم منتقل میکند. بارکدخوانها در مدلهای مختلفی مانند بارکدخوان فروشگاهی و بارکدخوان انبارداری تولید میشوند و نقش مهمی در افزایش سرعت، دقت و کاهش خطای انسانی در ثبت اطلاعات دارند.
انواع بارکدخوان بر اساس تکنولوژی
بارکدخوانها بر اساس فناوری اسکن به چند دسته اصلی تقسیم میشوند که هرکدام کاربرد و ویژگیهای خاص خود را دارند.
بارکدخوان لیزری
بارکدخوان لیزری با استفاده از پرتو لیزر، بارکدهای یکبعدی را اسکن میکند و بیشتر در فروشگاهها و سیستمهای فروش مورد استفاده قرار میگیرد. این نوع بارکدخوان سرعت مناسبی دارد اما قادر به خواندن بارکد دوبعدی نیست.
بارکدخوان نوری (CCD)
بارکدخوان نوری یا CCD با استفاده از سنسورهای نوری، تصویر بارکد یکبعدی را ثبت و پردازش میکند. این مدل دقت بالایی در فاصله نزدیک دارد و معمولاً در محیطهایی با حجم اسکن متوسط استفاده میشود.
بارکدخوان ایمیجر (دوبعدی)
بارکدخوان ایمیجر یا بارکدخوان دوبعدی با فناوری تصویربرداری کار میکند و توانایی اسکن بارکد یکبعدی و بارکد دوبعدی مانند QR Code را دارد. این نوع بارکدخوان برای کاربردهای پیشرفتهتر، انبارداری و سیستمهای مدرن انتخاب مناسبی است.
بیشتر بخوانید: راهنمای انتخاب بارکد خوان مناسب کسبوکارهای کوچک و بزرگ
نتیجه گیری
در این مقاله با مفهوم بارکد، انواع آن و نحوه عملکرد بارکدخوان آشنا شدیم و دیدیم انتخاب درست بین بارکد یکبعدی، دوبعدی و انواع بارکدخوان چقدر در افزایش سرعت و دقت کار اهمیت دارد. اگر قصد دارید متناسب با نیاز فروشگاه یا انبار خود انتخاب مطمئنی داشته باشید، بررسی گزینهها قبل از خرید ضروری است و میتوانید برای یک انتخاب آگاهانه و مطمئن، خرید بارکدخوان از دیجی بارکد را در نظر بگیرید.
سوالات متداول
بارکد یکبعدی بهتر است یا بارکد دوبعدی؟
بارکد یکبعدی برای اطلاعات ساده مناسب است، اما بارکد دوبعدی مانند QR Code حجم اطلاعات بیشتری را ذخیره میکند و کاربردهای گستردهتری دارد.
بارکدخوان چگونه کار میکند؟
بارکدخوان با اسکن نور یا تصویر بارکد، اطلاعات آن را شناسایی کرده و به سیستم منتقل میکند.
آیا همه بارکدخوانها QR Code را میخوانند؟
خیر، فقط بارکدخوان دوبعدی قابلیت اسکن QR Code را دارد.
برای فروشگاه یا انبارداری چه نوع بارکدخوانی مناسب است؟
برای فروشگاهها بارکدخوان معمولی کافی است، اما برای انبارداری بارکدخوان دوبعدی گزینه بهتری است.




بارکدخوان سه بعدی چی چجوریه من فروشگاهم شلوغه بهم گفتن سه بعدی بگیر
چیزی به اسم «بارکدخوان سهبعدی» در بازار وجود نداره. معمولاً وقتی میگن سهبعدی، منظورشون بارکدخوان دوبعدی (2D) هست.
بارکدخوانهای دوبعدی میتونن بارکدهای مربعی مثل QR Code و همینطور بارکدهای خطی معمولی رو از زوایای مختلف و با سرعت بالاتر بخونن. برای فروشگاههای شلوغ، بارکدخوان دوبعدی انتخاب بهتریه چون سریعتر عمل میکنه و لازم نیست بارکد حتماً دقیق جلوی دستگاه گرفته بشه.