کنترل دقیق تاریخ مصرف کالاها در فروشگاهها، انبارها و داروخانهها یکی از مهمترین بخشهای مدیریت موجودی است. ثبت دستی تاریخها علاوه بر زمانبر بودن، احتمال خطای انسانی را هم بالا میبرد؛ به همین دلیل بسیاری از کسبوکارها از بارکدخوان و سیستمهای اسکن برای ثبت خودکار اطلاعات استفاده میکنند. اما سؤال اصلی اینجاست: آیا میتوان خواندن تاریخ انقضا از روی بارکد را انجام داد و واقعاً تاریخ تولید و انقضا را از بارکد استخراج کرد؟
واقعیت این است که فقط برخی بارکدهای تاریخدار (مثل استانداردهای تعریفشده توسط GS1) این اطلاعات را در خود ذخیره میکنند. در این راهنما یاد میگیرید چگونه تشخیص تاریخ انقضا با بارکدخوان انجام میشود، چه نوع بارکدی این قابلیت را دارد و چه تجهیزاتی برای اسکن دقیقتر مناسب هستند.
چه بارکدهایی قابلیت ذخیره تاریخ تولید و انقضا را دارند؟ معرفی بارکدهای تاریخدار
کنترل تاریخ تولید و انقضا در کالاها یکی از مهمترین نیازهای فروشگاهها، انبارها و داروخانهها است. برای اینکه این اطلاعات دقیق و بدون خطا ثبت شود، از بارکدهای تاریخدار استفاده میکنند. اما همه بارکدها این قابلیت را ندارند و تنها برخی استانداردهای خاص، امکان ذخیره تاریخ تولید و انقضا را فراهم میکنند.
انواع بارکدهای تاریخدار
-
بارکدهای GS1-128: این بارکدها به کسبوکارها اجازه میدهند علاوه بر شناسه کالا، اطلاعاتی مثل تاریخ تولید، تاریخ انقضا و شماره سری ساخت (Lot Number) را ذخیره و اسکن کنند. کدهای AI 17 معمولاً برای تاریخ انقضا و AI 11 برای تاریخ تولید استفاده میشوند.
-
DataMatrix دو بعدی: این بارکدهای کوچک و فشرده، بیشتر در داروخانهها و تجهیزات پزشکی کاربرد دارند و میتوانند چندین داده مثل تاریخ انقضا، شماره سری و شماره دسته را در خود ذخیره کنند.
-
بارکدهای QR (در برخی صنایع): QR Codeها انعطاف بالایی دارند و بعضی تولیدکنندهها برای مدیریت موجودی و انبارداری از آنها برای ذخیره تاریخ و اطلاعات محصول استفاده میکنند.
نکته: بارکدهای معمولی فروشگاهی مانند EAN-13 و UPC فقط شناسه کالا را ذخیره میکنند و نمیتوانند تاریخ تولید یا انقضا را داشته باشند.
نحوه خواندن تاریخ انقضا با بارکدخوان چگونه است؟ (آموزش مرحلهبهمرحله اسکن)
خواندن تاریخ انقضا با بارکدخوان یکی از مهمترین مراحل کنترل موجودی و مدیریت انبار است. استفاده از اسکنر باعث میشود اطلاعات کالا به صورت دقیق و بدون خطای انسانی ثبت شود و فرآیند فروش یا توزیع سریعتر انجام شود. در ادامه، یک راهنمای مرحلهبهمرحله برای اسکن و استخراج تاریخ انقضا از بارکدها ارائه میکنیم.
مرحله 1: آمادهسازی تجهیزات
قبل از هر چیزی، مطمئن شوید که بارکدخوان مناسب دارید. برخی از بارکدخوانها تنها قادر به خواندن بارکدهای یک بعدی (مثل EAN-13) هستند و نمیتوانند اطلاعات تاریخ را استخراج کنند. برای خواندن تاریخ تولید و انقضا باید از بارکدخوانهای دو بعدی یا مدلهای صنعتی GS1-128 استفاده کنید.
مرحله 2: شناسایی نوع بارکد
ابتدا نوع بارکد کالا را بررسی کنید:
-
GS1-128: اطلاعات کامل شامل تاریخ تولید، تاریخ انقضا و شماره سری ساخت را دارد.
-
DataMatrix: بیشتر در داروخانهها و تجهیزات پزشکی استفاده میشود و چندین داده را ذخیره میکند.
-
EAN-13 و UPC: فقط شناسه کالا دارند و تاریخ در آنها ذخیره نمیشود.
مرحله 3: اسکن بارکد
بارکدخوان را مقابل بارکد قرار دهید و دکمه اسکن را فشار دهید. سیستم نرمافزاری یا اپلیکیشن شما به طور خودکار اطلاعات بارکد را شناسایی میکند. اگر بارکد تاریخدار باشد، تاریخ تولید و تاریخ انقضا نمایش داده میشود.
مرحله 4: بررسی و ثبت اطلاعات
پس از اسکن، حتماً اطلاعات را بررسی کنید و در نرمافزار مدیریت انبار یا فروشگاه ثبت کنید. این مرحله باعث میشود که مدیریت موجودی دقیقتر و کنترل تاریخ انقضا بهتر انجام شود.
مرحله 5: رفع مشکلات رایج
-
بارکدخوان تاریخ را نشان نمیدهد: مطمئن شوید که بارکدخوان از نوع مناسب است و نرمافزار آن تنظیم شده.
-
بارکد خراب یا تار است: بعضی بارکدهای قدیمی یا آسیبدیده ممکن است قابل خواندن نباشند؛ در این صورت، بارکد جدید چاپ کنید یا از بارکدخوان صنعتی با نور قوی استفاده کنید.
بیشتر بخوانید: تشخیص کالای اصل از تقلبی با بارکد
چه بارکدخوانی برای خواندن تاریخ انقضا مناسب است؟

انتخاب بارکدخوان مناسب برای خواندن تاریخ انقضا یکی از مهمترین مراحل مدیریت کالا و انبارداری است. اگر بارکدخوان درست انتخاب نشود، حتی بارکدهای تاریخدار نیز ممکن است به درستی اسکن نشوند و اطلاعات تاریخ تولید و انقضا ثبت نشود. در ادامه، نکات مهم برای انتخاب بارکدخوان مناسب آورده شده است.
1. نوع بارکدخوان
برای خواندن تاریخ انقضا از روی بارکد، حتماً از بارکدخوان دو بعدی (2D) یا صنعتی استفاده کنید.
-
بارکدخوانهای تک بعدی (1D) فقط قادر به خواندن بارکدهای EAN-13 و UPC هستند و نمیتوانند اطلاعات تاریخ را استخراج کنند.
-
بارکدخوانهای دو بعدی (2D) و مدلهای GS1-128 قادر به خواندن تاریخ تولید، تاریخ انقضا، شماره سری و اطلاعات تکمیلی دیگر هستند.
2. سرعت و دقت اسکن
بارکدخوانهای صنعتی و پیشرفته، با سرعت و دقت بالاتری اسکن میکنند و مناسب محیطهای انبار، فروشگاه بزرگ یا داروخانه هستند. این دستگاهها میتوانند بارکدهای آسیبدیده یا کمکیفیت را نیز به راحتی اسکن کنند.
3. سازگاری با نرمافزار مدیریت موجودی
بارکدخوانها زمانی ارزش واقعی دارند که با نرمافزار مدیریت موجودی و انبار همخوانی داشته باشند. بسیاری از سیستمها امکان ثبت خودکار تاریخ انقضا پس از اسکن بارکد را فراهم میکنند، که سرعت و دقت فرآیند را افزایش میدهد.
میتوانید برای خرید بارکدخوان مناسب اسکن تاریخ انقضا، کلیک کنید.
فرمت تاریخ انقضا در بارکدهای GS1 چیست؟ (AI 17، AI 11 و سایر کدها)

GS1، تاریخ تولید و تاریخ انقضا با کمک Application Identifier (AI) ذخیره میشود. برای مثال، AI 17 معمولاً برای تاریخ انقضا و AI 11 برای تاریخ تولید استفاده میشود و فرمت آن به صورت YYMMDD (به معنی به معنی سال-ماه-روز ) است. یعنی به طور مثال اگر تاریخ انقضا ۲۰ مارس ۲۰۲۶ باشد، در بارکد به صورت «260320» نمایش داده میشود.
این ساختار به بارکدخوانها اجازه میدهد تا به سرعت تاریخ انقضا را بخوانند و اطلاعات را به نرمافزار مدیریت موجودی یا انبار منتقل کنند. بارکدهای GS1-128 و DataMatrix برای کسبوکارهایی که نیاز به کنترل دقیق موجودی دارند، بسیار کاربردی هستند و باعث میشوند فرآیند انبارداری سریعتر و بدون خطای انسانی انجام شود.
نتیجه گیری
کنترل دقیق تاریخ تولید و تاریخ انقضا کالاها، بخش جداییناپذیر مدیریت موجودی در فروشگاهها، انبارها و داروخانهها است. با استفاده از بارکدهای تاریخدار مانند GS1-128 و DataMatrix و بهرهگیری از بارکدخوان مناسب، میتوانید به راحتی خواندن تاریخ انقضا از روی بارکد را انجام دهید و اطلاعات را به نرمافزار مدیریت موجودی منتقل کنید.
فرمت استاندارد AI 17 برای تاریخ انقضا و AI 11 برای تاریخ تولید به شما این امکان را میدهد که با دقت کامل، تاریخها را ثبت و بررسی کنید و خطای انسانی را به حداقل برسانید. انتخاب بارکدخوان مناسب، بررسی نوع بارکد و اسکن دقیق، باعث میشود فرآیند انبارداری و فروش سریعتر و مطمئنتر انجام شود.
سوالات متداول
1. آیا همه بارکدها تاریخ انقضا دارند؟
خیر، فقط برخی بارکدهای تاریخدار مثل GS1-128 و DataMatrix میتوانند تاریخ تولید و تاریخ انقضا را ذخیره کنند. بارکدهای معمولی مانند EAN-13 فقط شناسه کالا دارند.
2. چگونه تاریخ انقضا را از بارکد بخوانیم؟
با استفاده از بارکدخوان مناسب و نرمافزار مدیریت موجودی، میتوانید خواندن تاریخ انقضا از روی بارکد را انجام دهید. بارکدهای استاندارد GS1 با فرمت AI اطلاعات تاریخ را ذخیره میکنند.
3. فرمت تاریخ انقضا در بارکدهای GS1 چیست؟
تاریخ معمولاً با AI 17 ذخیره میشود و فرمت آن YYMMDD (سال-ماه-روز) است. به عنوان مثال ۲۰ مارس ۲۰۲۶ در بارکد به صورت «260320» نمایش داده میشود.
4. چه بارکدخوانی برای خواندن تاریخ انقضا مناسب است؟
برای این کار از بارکدخوان دو بعدی (2D) یا صنعتی استفاده کنید که بتواند بارکدهای GS1-128 و DataMatrix را اسکن کند و اطلاعات تاریخ را استخراج کند.
5. چرا بارکدخوان تاریخ را نمایش نمیدهد؟
علت معمولاً استفاده از بارکدخوان نامناسب، بارکد خراب یا نرمافزار غیرسازگار با فرمت AI است. استفاده از بارکدخوان صنعتی و تنظیم صحیح نرمافزار مشکل را حل میکند.
6. تفاوت بارکد معمولی (EAN-13) با بارکدهای تاریخدار چیست؟
بارکدهای معمولی مثل EAN-13 فقط شناسه کالا دارند و نمیتوانند تاریخ تولید یا انقضا ذخیره کنند. اما بارکدهای تاریخدار مثل GS1-128 و DataMatrix علاوه بر شناسه کالا، تاریخ تولید و تاریخ انقضا را نگه میدارند و با بارکدخوان مناسب قابل استخراج هستند.

